काही अप्रकाशित म्हणी आणि वाक्प्रचार
पाठ्यपुस्तकातल्या म्हणी आणि वाक्प्रचार आपण नेहमी ऐकले आहेत. वाचले आहेत. लहानपणी पुस्तकांमध्ये शिकल्यापासून लक्षात ठेवले आहेत. पण काही म्हणी आणि वाक्प्रचार त्यापेक्षा वेगळेही आहेत. अनेकदा अचानकपणे ते कानावर पडले की, हडबडून जायला होतं. चौकांमध्ये, नाक्यावर किंवा कट्ट्यावर असताना त्यांचा वापर जास्त केला जातो. विविध ठिकाणी हे कोडवर्ड वेगवेगळे असतात. त्यापैकी फक्त संसदीय शब्द, वाक्प्रचार आणि म्हणी येथे देत आहे. Hope you will enjoy it.
१) खाण तशी माती, आई तशी स्वाती
(जशी आई तश्शीच मुलगी)
२) दुस-याच्या घोड्यावर बसून शनिवारवाडा पाहणे
(फुकटचा रुबाब करणे)
३) मी नाही त्यातली अन् कडी लाव आतली
(वरुन किर्तन आतून तमाशा, याच आशयाची ही म्हण आहे. आहोत त्यापेक्षा वेगळाच दिखावा करणे.)
४) सरशी तिथं पारशी
५) जहा मिले चांदी वहा चलें महात्मा गांधी
६) भेळ तिथं खेळ
(फायदा होणार तिथं नक्की पोचणार)
७) आरतीला भरती
(झळकण्याच्या वेळी सर्व येणार)
८) खिशात नाही आणा आणि बाजीराव म्हणा
(जवळपास काही नसताना उगाच बढाया मारणे)
९) ओळख ना पाळख आणि म्हणे मी लोकमान्य टिळक
(विशेष कर्तृत्व नसताना स्वतःची तुलना मोठमोठ्या नेत्यांशी करणे)
१०) बिच में मेरा चाँदभाई
(इतरांचा कोणताही विषय सुरु असला तरी त्यात आपला मुद्दा उगाच रेटून नेणे)
११) फुकट जेवा पण ओळख ठेवा
(काहीही करा पण वेळप्रसंगी मदतीला धावून या)
१२) काम ना धाम डोक्याला घाम
(काहीच न करता उगाचच लटकणे)
१३) पोट आहे की अक्कलकोट
१४) पोट आहे की पेटारा
(सारखी खा खा करणा-यासाठी उपरोधिक)
१५) खाओ खुजाओ बत्ती बुझाओ
(नाना पाटेकरचा कुठल्याशा पिक्चरमधील डायलॉग. फक्त खायचं, प्यायचं आणि झोपायचं)
१६) डोक्यात जाणे
(एखाद्यावर प्रचंड वैतागणे)
१७) कुच्चा मोडणे
(हा खानदेशी वाक्प्रचार आहे. त्याचा अर्थ वाट लागणे असा आहे.)
१८) गोट्या फिट्ट करणे
(हा विदर्भात वापरला जाणारा वाक्प्रचार असून त्याचा वापर सकाळसारख्या दैनिकात केल्याचे मी माझ्या डोळ्याने पाहिले आहे. पोझिशन आपल्या बाजूने लॉक करुन टाकणे, असा त्याच अर्थ असल्याचे आमचे मित्रवर्य संजय पाखोडे यांनी सांगितले होते.)
१९) झगामगा अन् मला बघा
(चमकोगिरी करुन लोकांना आपल्याकडे आकर्षित करणे)
२०) फुकट चंबू बाबूराव
(फुकटेगिरी करणा-या लोकांसाठी वापरली जाणारे विशेषण)
२१) एखादी व्यक्ती भागवत असणे
(दुस-याच्या खर्चात आपला कार्यभाग उरकणे म्हणजेच भागविणे)
२२) पुतळा होणे
(एखाद्याची खूप वेळ वाट पाहणे)
२३) फुकट ते पौष्टिक
(जे जे फुकट ते सर्वकाही आन दो.)
२४) लग्नात मुंज उरकणे
(मोठ्या गोष्टींमध्ये छोट्या छोट्या गोष्टी उरकून घेणे आणि खर्च वाचविणे)
२५) टाईट मारणे
(रुबाब करणे. हा वाक्प्रचार सोलापूर किंवा कोल्हापूरमध्ये वापरला जातो. नक्की कुठे ते तपासले पाहिजे.)
२६) ठेवल्या ठेवल्या गुल करणे
(पाहता पाहता खाऊन टाकणे. पंतगबाजीवरुन हा वाक्प्रचार आला आहे. जेव्हा दोन पतंगांची पेज होते. तेव्हा एखाद्याने आपला मांजा दुस-याच्या मांजाला घासल्यानंतर ताबडतोब दुस-याचा पतंग गुल होणे, यावरुन ठेवल्या ठेवल्या गुल... हा वाक्प्रचार पडला आहे.)
२७) एखाद्याच्या नावाने बिल फाडणे
(परस्पर संबंध नसलेल्या व्यक्तीवर एखाद्या घटनेची किंवा घडामोडीची जबाबदारी ढकलणे)
तुम्हालाही काही म्हणी, वाक्प्रचार आणि इतर संसदीय शब्द माहिती असतील तर कॉमेंट्स स्वरुपात टाकावेत. म्हणजे ही यादी अशीच वाढत जाईल.
